​Đ   Ạ   O        H   Y

Khi nhìn vào nền văn hiến đồ sộ của Phật giáo, người ta dễ bị choáng ngợp bởi khối lượng kinh luận khổng lồ được tích luỹ trong hàng thiên niên kỷ. Và điều mà không ít người từng thắc mắc, là trong kho tàng mênh mông ấy, đâu mới là nền tảng cốt lõi cho toàn bộ tư tưởng Phật giáo? Đó là một câu hỏi lớn, khó, nhưng hoàn toàn chính đáng. Và với câu hỏi quan trọng này, tất nhiên không ai đủ thẩm quyền giải đáp bằng Đức Phật. Chính ngài tuyên bố ngắn gọn: “ai thấy pháp, người ấy t

Triết học Ấn Độ từ Thế Thân (Vasubandhu) trở về sau, tính chặt chẽ của hệ thống lý thuyết đã trở thành xu hướng quan trọng mà mọi học phái đều hướng đến. Xuất phát từ một trong ba dòng truyền thừa của Duy thức tông, Trần Na (Dignāga) - cao đệ của Thế Thân - đã đưa mô hình lý luận vào học thuyết này như một hình thức biện minh cho tính chặt chẽ của giáo nghĩa, Nhân minh vì thế đã được ra đời. Nhân minh học (Hetuvidyā) được xem là bộ môn logic học Phật giáo, một hệ thống

Với lịch sử triết học Phật giáo, nếu Long Thọ (Nāgārjuna) đã thành công khi tạo ra một cuộc phục hưng tư tưởng để trở về tinh thần gốc Duyên khởi, thì Thế Thân (Vasubandhu) đã khai màn kiến tạo cho một cuộc canh tân đối với triết học Phật giáo. Dòng chảy của hệ thống Trung quán và Duy thức mà các thế hệ luận sư về sau đã kế thừa và triển khai thực chất chính là sự mở rộng từ hai tính chất trên. Cả hai chưa từng tách biệt khỏi nền tảng cốt lõi là học thuyết Duyên khởi để phát

Luật tạng, dù được phân thành nhiều hệ khác nhau, nhưng tất cả đều được xây dựng trên nền tảng của giới. Giới (śīla), những điều khoản được Đức Phật chế định tạo thành một hệ thống nguyên tắc sống, vừa mang tính thực tiễn trên phương diện sinh hoạt, vừa mang tính thiêng liêng trên phương diện tinh thần. Hệ thống nguyên tắc này hướng đến việc xác lập giá trị đạo đức, trau dồi tư cách phẩm giá nơi mỗi cá nhân; đồng thời cũng xác lập những nguyên tắc thuộc quy phạm chuẩn mực hướ

Trước khi xuất hiện khái niệm “kinh tế học Phật giáo” (Buddhist economics), đã tồn tại các quan điểm về “kinh tế tôn giáo” tại châu Âu. Thông qua một vài lý thuyết về loại hình kinh tế này được khám phá và nghiên cứu trong thời kỳ cận-hiện đại, đã góp phần lý giải sự vận hành của thế giới tôn giáo qua góc nhìn kinh tế. Kinh tế tôn giáo trên cơ bản vẫn là một lĩnh vực nghiên cứu tương đối mới mẻ, và nhân vật đầu tiên đề cập đến lĩnh vực này thường được nhìn nhận là Adam Smit

Trước khi đưa con người đến thế giới huyền nhiệm, thì tôn giáo vẫn phải gắn liền với mọi hoạt động xã hội trần thế. Nó dần trở nên thế tục hóa để bước vào hiện thực, và như thế là đã rời bước khỏi tinh thần khởi điểm để can thiệp sâu hơn đến cuộc đời. Do đó, khi tôn giáo khởi xuất từ giai đoạn phôi thai với tinh thần thuần túy ở buổi ban đầu để bước sang giai đoạn được định chế chặt chẽ thông qua cơ cấu tổ chức (Giáo hội), trong tầm chi phối của mình, sự tác động của tôn giáo